Kilka terminów związanych z Bitcoin
Bitcoin prezentuje nowe podejście do dokonywania płatności i z tego względu Twój słownik może poszerzyć się o parę słów. Nie przejmuj się nawet skromna telewizja stworzyła swego czasu nowe słowa!
Bitcoin
Bitcoin - z wielkiej litery - używa się w przypadku opisywania koncepcji Bitcoin lub też sieci jako całości, np. "Uczyłem się dziś o protokole Bitcoin".
bitcoin - z małej litery - używa się, by opisać bitcoiny jako jednostkę obrachunkową, np. "Wysłałem dziś dziesięć bitcoinów"; często skraca się do BTC lub XBT
BTC
BTC jest powszechnie używaną jednostką oznaczającą jednego bitcoina (₿).
Satoshi
A satoshi is the smallest unit of bitcoin recorded on the block chain. One bitcoin is equal to 100,000,000 satoshis, allowing very small payments to be expressed precisely. The unit is named after Bitcoin's pseudonymous creator, Satoshi Nakamoto.
Bit
Bit to powszechnie stosowana podjednostka bitcoina - 1,000,000 bitów równych jest 1 bitcoinowi (BTC lub ₿). Jednostka ta jest na ogół wygodniejsza do wyceny napiwków, towarów i usług.
Adres
Adres Bitcoin jest podobny do adresu fizycznego lub e-mail. Jest to jedyna informacja, którą musisz podać, by ktoś zapłacił Ci za pomocą Bitcoin. Istotną różnicą jest jednak to, że każdy adres powinien być używany tylko do jednej transakcji.
Portfel
Portfel Bitcoin jest w jakimś sensie ekwiwalentem fizycznego portfela w sieci Bitcoin. Portfel zawiera Twoje prywatne klucze, które umożliwiają Ci wydawanie bitcoinów powiązanych z nimi w łańcuchu bloków. Każdy portfel Bitcoin może pokazać Ci łączną sumę wszystkich bitcoinów, które kontroluje, oraz umożliwia przelanie określonej kwoty konkretnej osobie, zupełnie jak prawdziwy portfel. Różni się to od kart kredytowych - używając ich jesteś obciążany przez handlowca.
Klucz Prywatny
Klucz prywatny jest tajną częścią danych, która potwierdza Twoje prawo do wydawania bitcoinów z danego portfela poprzez podpis kryptograficzny. Twoje klucze prywatne są przechowywane na Twoim komputerze, jeśli używasz aplikacji portfela, lub na serwerze zdalnym, jeśli używasz portfela sieciowego. Klucze prywatne nigdy nie mogą zostać ujawnione, ponieważ pozwalają na wydawanie bitcoinów z danego portfela Bitcoin.
Recovery Phrase
A recovery phrase, also called a seed phrase or mnemonic, is a sequence of words from which a wallet can be fully restored. It allows the owner to back up and restore an entire wallet without copying individual keys. The recovery phrase must be stored securely, since anyone who obtains it can access the corresponding bitcoins.
Podpis
Kryptograficzny podpis to matematyczny mechanizm, który pozwala na udowodnienie własności. W przypadku Bitcoin, portfel Bitcoin i jego prywatne klucze są połączone matematyczną magią. Kiedy Twoje oprogramowanie Bitcoin podpisuje transakcję przy użyciu odpowiedniego prywatnego klucza, cała sieć może zobaczyć, że podpis odpowiada wydanym bitcoinom. Jednak żadna siła na świecie nie będzie w stanie odgadnąć Twojego prywatnego klucza, aby ukraść Twoje ciężko zarobione bitcoiny.
Kryptografia
Kryptografia jest działem matematyki, który pozwala nam tworzyć dowody matematyczne o wysokim poziomie bezpieczeństwa i pewności. Handel sieciowy oraz bankowość już używają kryptografii. W przypadku Bitcoin kryptografię stosuje się, aby uniemożliwić komukolwiek dysponowanie funduszami z portfela innego użytkownika, a także zakłamanie zapisów w łańcuchu bloków. Może posłużyć również w celu zaszyfrowania portfela, by ten nie mógł zostać użyty bez hasła.
P2P
Peer-to-peer oznacza system, który działa jako zorganizowana całość, pozwalając każdemu, kto jest jego częścią, na bezpośrednią interakcję z innymi. W przypadku Bitcoin, sieć jest zbudowana tak, by każdy użytkownik obwieszczał swoje transakcje innym użytkownikom i, co najważniejsze, żaden bank nie jest potrzebny jako pośrednik.
Node
A Bitcoin node is any computer that connects to the Bitcoin network. A full node independently downloads and verifies every block and transaction against the consensus rules, allowing its operator to use Bitcoin without trusting third parties. Running a full node is a key practice for verifying the Bitcoin protocol firsthand.
Łańcuch Bloków
Łańcuch bloków jest publicznym zapisem wszystkich transakcji Bitcoin w kolejności chronologicznej. Łańcuch ten jest współdzielony pomiędzy wszystkimi użytkownikami Bitcoin. Jest używany do sprawdzenia trwałości transakcji Bitcoin oraz przeciwdziałania podwójnemu wydatkowaniu.
Blok
Blok jest zapisem w łańcuchu bloków, który zawiera i potwierdza wiele oczekujących transakcji. Nowy blok zawierający transakcje zostaje otwarty w przybliżeniu średnio co 10 minut w łańcuchu bloków poprzez wydobycie.
UTXO
UTXO stands for Unspent Transaction Output. Bitcoin balances are not stored as account totals; instead, each wallet holds a set of UTXOs that can be spent in future transactions. Every transaction consumes existing UTXOs as inputs and creates new UTXOs as outputs.
Transaction Fee
A transaction fee is a small amount of bitcoin paid by the sender to incentivize miners to include the transaction in a block. Fees are not fixed; users can choose how much to pay, and transactions with higher fees tend to be confirmed faster, especially when the network is busy.
Wydobycie
Wydobywanie Bitcoin to proces używania sprzętu komputerowego do wykonywania obliczeń matematycznych, aby potwierdzać transakcje w sieci Bitcoin oraz zwiększać bezpieczeństwo. Jako wynagrodzenie za ich usługi, górnicy Bitcoin mogą pobierać opłaty za transakcje, które potwierdzą, jak również nowo tworzone bitcoiny. Wydobywanie to wyspecjalizowany oraz konkurencyjny rynek, gdzie nagrody są dzielone zgodnie z ilością wykonywanych obliczeń. Nie wszyscy użytkownicy Bitcoin dokonują wydobywania, nie jest to też łatwy sposób na zarabianie pieniędzy.
Prędkość Hashowania
Prędkość hashowania jest jednostką pomiarową siły obliczeniowej sieci Bitcoin. Sieć Bitcoin musi czynić wiele intensywnych obliczeń matematycznych ze względów bezpieczeństwa. Kiedy sieć osiągnie prędkość 10 TH/s, oznacza to, że może wykonać 10 bilionów operacji na sekundę.
Halving
The halving is the scheduled reduction by half of the block subsidy, occurring every 210,000 blocks (roughly every four years). The block subsidy started at 50 BTC in 2009 and has halved at each event since. The halving enforces Bitcoin's predictable issuance schedule and its 21-million-coin supply cap.
Potwierdzenie
Potwierdzenie oznacza, że transakcja została przetworzona przez sieć i prawdopodobieństwo jej wycofania jest bardzo niskie. Transakcje otrzymują potwierdzenie, gdy zostają uwzględnione w bloku i dla każdego kolejnego bloku. Nawet pojedyncze potwierdzenie może być uznane za bezpieczne dla transakcji o niskiej wartości, choć dla większych kwot, jak 1000 USD, sensownie jest poczekać na 6 lub więcej potwierdzeń. Każde potwierdzenie zmniejsza ryzyko wycofania transakcji w postępie geometrycznym.
Podwójne wydatkowanie
Gdy użytkownik o złych zamiarach próbuje przesłać swoje bitcoiny dwóm różnym odbiorcom jednocześnie, działanie takie nazywamy podwójnym wydatkowaniem. Wydobycie Bitcoin oraz łańcuch bloków istnieją, aby w sieci powstała zgodność co do tego, która z tych dwóch transakcji zostanie potwierdzona i uznana za ważną.
SegWit
Segregated Witness (SegWit) is a protocol upgrade activated in 2017 that separates signature data from transaction data. It improves block space efficiency, fixes transaction malleability, and provides the foundation for second-layer protocols such as the Lightning Network. SegWit addresses commonly start with 3 (P2SH-wrapped) or bc1q (native SegWit).
Taproot
Taproot is a protocol upgrade activated in 2021 that improves Bitcoin's privacy, efficiency, and scripting flexibility. It introduces Schnorr signatures and enables more efficient and private transactions. Taproot addresses commonly start with bc1p.
Lightning Network
The Lightning Network is a second-layer payment protocol built on top of Bitcoin that enables fast, low-cost transactions through payment channels. Channels open and close on the Bitcoin block chain, while payments between participants happen off-chain without each one being recorded individually.
