Bitcoin.org-ը համայնքի կողմից ֆինանսավորվող ծրագիր է, և նվիրատվությունները ողջունելի են և ուղղվում են կայքի բարելավմանը։

Բիթքոյնի վերաբերյալ բառեր, որոնք գուցե լսել եք

Բիթքոյնը նոր մոտեցում է վճարումների աշխարհում և որոշ նոր բառեր կարող են դառնալ Ձեր բառապաշարի մի մասը:

Բիթքոյն

Բիթքոյն - մեծադառով գրությամբ օգտագործվում է բիթքոյնի հայեցակարգը կամ ամբողջ ցանցը նկարագրելիս, օրինակ՝ «Այսօր ես սովորում էի Բիթքոյն արձանագրության մասին», իսկ
բիթքոյնը՝ փոքրատառով գրությամբ օգտագործվում է բիթքոյնները որպես հաշվի միավոր նկարագրելու համար, օրինակ՝ «Ես այսօր տասը բիթքոյն եմ ուղարկել»: Այն նաև հաճախ օգտագործվում է BTC կամ XBT հապավումներով։

BTC

BTC հապավումը հաճախ օգտագործվում է մեկ բիթքոյնի նշանակման համար:

Satoshi

A satoshi is the smallest unit of bitcoin recorded on the block chain. One bitcoin is equal to 100,000,000 satoshis, allowing very small payments to be expressed precisely. The unit is named after Bitcoin's pseudonymous creator, Satoshi Nakamoto.

Բիթ

Բիթը չափման միավոր է, որն օգտագործվում է որպես բիթքոյնի ենթամիավոր․ 1,000,000 բիթը հավասար է 1 բիթքոյնի (BTC): Այս միավորը սովորաբար ավելի հարմար է թեյավճարների տրամադրման, ապրանքների և ծառայությունների գների նշանակման համար:

Հասցե

Բիթքոյնի հասցեն նման է ֆիզիկական հասցեին կամ էլ. փոստին: Դա միակ տեղեկատվությունն է, որը Դուք պետք է տրամադրեք, որպեսզի ինչ-որ մեկը Ձեզ վճարի բիթքոյնով: Այնուհանդերձ, հասցեների վերոնշյալ երկու տեսակների միջև կարևոր տարբերությունն այն է, որ յուրաքանչյուր բիթքոյնի հասցե պետք է օգտագործվի միայն մեկ գործառնության համար:

Դրամապանակ

Բիթքոյն դրամապանակը համարժեք է ֆիզիկական դրամապանակին Բիթքոյնի ցանցում: Դրամապանակն իրականում պարունակում է Ձեր անձնական բանալին (բանալիները), որոնք թույլ են տալիս ծախսել իրեն հատկացված բիթքոյնները բլոկների շղթայում: Յուրաքանչյուր Բիթքոյն դրամապանակ կարող է Ձեզ ցույց տալ իր կողմից վերահսկվող բոլոր բիթքոյնների ընդհանուր մնացորդը և թույլ տալ որոշակի գումար վճարել կոնկրետ անձին, ինչպես իրական դրամապանակը: Այս համակարգը տարբերվում է վարկային քարտերից, որտեղ Դուք գանձվում եք վաճառողի կողմից։

Անձնական բանալի

Անձնական բանալին գաղտնի տվյալ է, որը վկայում է կոնկրետ դրամապանակից գաղտնագրային ստորագրության միջոցով բիթքոյններ ծախսելու Ձեր իրավունքի մասին։ Ձեր անձնական բանալին (բանալիները) պահվում են Ձեր համակարգչում, եթե Դուք օգտագործում եք ծրագրային դրամապանակ; դրանք պահվում են որոշ հեռավոր սերվերների վրա, եթե Դուք օգտագործում եք վեբ դրամապանակ: Անձնական բանալիները երբեք չպետք է հանրայնացվեն, քանի որ դրանք թույլ են տալիս ծախսել բիթքոյններ իրենց համապատասխան Բիթքոյն դրամապանակից:

Recovery Phrase

A recovery phrase, also called a seed phrase or mnemonic, is a sequence of words from which a wallet can be fully restored. It allows the owner to back up and restore an entire wallet without copying individual keys. The recovery phrase must be stored securely, since anyone who obtains it can access the corresponding bitcoins.

Ստորագրություն

Գաղտնագրային ստորագրությունը մաթեմատիկական մեխանիզմ է, որը թույլ է տալիս որևէ մեկին ապացուցել սեփականության իրավունքը: Բիթքոյնի դեպքում Բիթքոյն դրամապանակը և իր անձնական բանալին (բանալիները) կապված են մաթեմատիկայի միջոցով: Երբ Ձեր Բիթքոյն ծրագրակազմը գործառնություն է ստորագրում համապատասխան անձնական բանալիով, ամբողջ ցանցը կարող է տեսնել, որ ստորագրությունը համընկնում է ծախսվող բիթքոյնների հետ: Այնուհանդերձ, աշխարհում գեթ ոչ մի ոք ոչ մի կերպ չի կարող գուշակել Ձեր անձնական բանալին՝ այդքան ջանքով վաստակած Ձեր բիթքոյնները գողանալու համար:

Գաղտնագրություն

Գաղտնագրությունը մաթեմատիկայի այն ճյուղն է, որը մեզ թույլ է տալիս ստեղծել մաթեմատիկական ապացույցներ, որոնք ապահովում են անվտանգության բարձր մակարդակ: Առցանց առևտուրն ու բանկերն արդեն օգտագործում են գաղտնագրություն Բիթքոյնի դեպքում գաղտնագրությունն օգտագործվում է, որպեսզի որևէ մեկը չկարողանա ծախսել այլ օգտատիրոջ դրամապանակի միջոցները կամ խաթարել բլոկների շղթայի գործունեությունը: Այն կարող է օգտագործվել նաև դրամապանակը գաղտնագրելու համար, որպեսզի այն չօգտագործվի առանց գաղտնաբառի։

«Մասնակիցը մասնակցին»

«Մասնակիցը մասնակցին» եզրույթը վերաբերում է այն համակարգերին, որոնք աշխատում են կազմակերպված կոլեկտիվի կամ համայնքի նման՝ թույլ տալով յուրաքանչյուր անհատի կամ ցանցի մասնակցի անմիջականորեն համագործակցել մոյւսների հետ։ Բիթքոյնի դեպքում ցանցը կառուցված է այնպես, որ յուրաքանչյուր օգտատեր հեռարձակում է այլ օգտատերերի գործառնությունները։ Եվ, ամենակարևորը, ոչ մի բանկի՝ որպես երրորդ կողմի առկայություն չի պահանջվում։

Node

A Bitcoin node is any computer that connects to the Bitcoin network. A full node independently downloads and verifies every block and transaction against the consensus rules, allowing its operator to use Bitcoin without trusting third parties. Running a full node is a key practice for verifying the Bitcoin protocol firsthand.

Բլոկների շղթա

Բլոկների շղթան Բիթքոյնով գործառնությունների հանրային գրառում է ժամանակագրական կարգով: Բլոկների շղթան համօգտագործվում է Բիթքոյնի բոլոր օգտատերերի կողմից: Այն օգտագործվում է Բիթքոյնով գործառնությունների մշտականությունը ստուգելու և կրկնակի ծախսերը կանխելու համար:

Բլոկ

Բլոկը գրառում է բլոկների շղթայում, որը պարունակում և հաստատում է բազմաթիվ գործառնություններ: Մոտ ամեն 10 րոպեյում, միջին հաշվով, հանքափորության միջոցով բլոկների շղթային կցվում է մի նոր բլոկ՝ ներառյալ գործառնությունները:

UTXO

UTXO stands for Unspent Transaction Output. Bitcoin balances are not stored as account totals; instead, each wallet holds a set of UTXOs that can be spent in future transactions. Every transaction consumes existing UTXOs as inputs and creates new UTXOs as outputs.

Transaction Fee

A transaction fee is a small amount of bitcoin paid by the sender to incentivize miners to include the transaction in a block. Fees are not fixed; users can choose how much to pay, and transactions with higher fees tend to be confirmed faster, especially when the network is busy.

Հանքափորություն

Բիթքոյնի հանքափորությունը համակարգչային սարքակազմի միջոցով մաթեմատիկական հաշվարկներ կատարելու գործընթաց է Բիթքոյնի ցանցում, որն ուղղված է գործառնությունները հաստատելուն և անվտանգության մակարդակը բարձրացնելուն։ Որպես վարձատրություն իրենց ծառայությունների դիմաց՝ բիթքոյնի հանքափորները կարող են հավաքել գործառնությունների վճարներ իրենց հաստատած գործառնությունների համար, ինչպես նաև նորաստեղծ բիթքոյններ: Հանքափորությունը մասնագիտացված և մրցակցային շուկա է, որտեղ պարգևավճարները հատկացվում են կատարված հաշվարկների համաձայն: Բիթքոյնի ոչ բոլոր օգտատերերն ենզբաղվում Բիթքոյնի հանքափորությամբ, և դա գումար վաստակելու հեշտ միջոց չէ:

Հեշավորման արագություն

Հեշավորման արագությունը Բիթքոյնի ցանցի վերամշակող հզորության չափման միավորն է: Բիթքոյնի ցանցը պետք է ինտենսիվ մաթեմատիկական գործողություններ կատարի անվտանգության ապահովման նպատակով: Երբ ցանցը հասնում է 10 Th/s հեշ արագության, դա նշանակում է, որ այն կարող է վայրկյանում կատարել 10 տրիլիոն հաշվարկ:

Halving

The halving is the scheduled reduction by half of the block subsidy, occurring every 210,000 blocks (roughly every four years). The block subsidy started at 50 BTC in 2009 and has halved at each event since. The halving enforces Bitcoin's predictable issuance schedule and its 21-million-coin supply cap.

Հաստատում

Հաստատումը նշանակում է, որ գործառնությունը մշակվել է ցանցի կողմից, և այն ամենայն հավանականությամբ անշրջելի է։ Գործառնությունները ստանում են հաստատում, երբ դրանք ներառվում են բլոկում և յուրաքանչյուր հաջորդ բլոկում։ Նույնիսկ մեկ հաստատումը կարող է ապահով համարվել ցածր արժեքով գործառնությունների համար, թեև ավելի մեծ գումարների դեպքում, օրինակ՝ $1000 ԱՄՆ դոլար, խորհուրդ է տրվում սպասել 6 կամ ավելի հաստատումների: Յուրաքանչյուր հաստատում ցուցչայնորեն նվազեցնում է գործառնության շրջելիության կամ չեղարկման հնարավորության ռիսկը:

Կրկնակի ծախսեր

Որևէ չարամիտ օգտատիրոջ՝ բիթքոյնները միևնույն ժամանակ երկու տարբեր հասցեատերերի ուղարկելով դրանք ծախսելու փորձը կոչվում է  «կրկնակի ծախս»։ Բիթքոյնի հանքափորության և բլոկների շղթայի գործառույթը ցանցում փոխհամաձայնություն ստեղծելն է այն հարցի շուրջ, թե վերոնշյալ երկու գործառնություններից որն է հաստատվելու և վավեր համարվելու:

SegWit

Segregated Witness (SegWit) is a protocol upgrade activated in 2017 that separates signature data from transaction data. It improves block space efficiency, fixes transaction malleability, and provides the foundation for second-layer protocols such as the Lightning Network. SegWit addresses commonly start with 3 (P2SH-wrapped) or bc1q (native SegWit).

Taproot

Taproot is a protocol upgrade activated in 2021 that improves Bitcoin's privacy, efficiency, and scripting flexibility. It introduces Schnorr signatures and enables more efficient and private transactions. Taproot addresses commonly start with bc1p.

Lightning Network

The Lightning Network is a second-layer payment protocol built on top of Bitcoin that enables fast, low-cost transactions through payment channels. Channels open and close on the Bitcoin block chain, while payments between participants happen off-chain without each one being recorded individually.