Bitcoin ile alakalı duyabileceğiniz kelimeler
Bitcoin ödemelere yeni açılardan yaklaşıyor ve dolayısıyla kelime hazinenize katabileceğiniz bazı yeni kelimeler olabilir. Merak etmeyin, televizyon bile zamanında yeni kelimeler yarattı!
Bitcoin
Büyük harfle başlayan Bitcoin, Bitcoin konseptini ve kendisine ait bütün ağı ifade eder. Örnek; "Bugün Bitcoin hakkında çok şey öğrendim".
Küçük harfle başlayan bitcoin ise, sadece miktar olarak bitcoin'i tanımlar. Örnek;" Bugün on bitcoin harcadım." Sıklıkla BTC ya da XBT olarak da kısaltılır.
BTC
BTC bir bitcoin için kullanılan ortak bir semboldür.
Satoshi
A satoshi is the smallest unit of bitcoin recorded on the block chain. One bitcoin is equal to 100,000,000 satoshis, allowing very small payments to be expressed precisely. The unit is named after Bitcoin's pseudonymous creator, Satoshi Nakamoto.
Bit
Bit, bir bitcoin'in kullanılan bir alt-ünitesini belirlemek için kullanılır - 1,000,000 bit 1 bitcoin'e eşdeğerdir (BTC yada B). Bu ünite genellikle ücretlendirme ipuçları, satışlar ve hizmetler için daha uygundur.
Adres
Bir Bitcoin adresi gerçek adresler ya da elektronik posta adresleri gibidir. Bu adres sizin Bitcoin ile ödeme alabilmeniz için ihtiyaç duyduğunuz tek şeydir. Bu adreslerin önemli bir farkı her işlem için sadece bir kere kullanılabilecek olmalarıdır.
Cüzdan
Bitcoin cüzdanı genel hatlarıyla Bitcoin ağındaki gerçek cüzdanınız gibidir. Cüzdanınız, blok zincire girmesi için bitcoin'lerinizi harcamanıza yarayacak özel anahtar (ya da anahtarları) içerir. Her Bitcoin cüzdanı size kontrol ettiği toplam bitcoin bakiyesini göstererek istediğiniz kişiye istediğiniz miktarda gönderim yapabilmenizi sağlar. Paranız kadar harcayabildiğiniz için kredi kartları gibi değildir.
Gizli Anahtar
Bir özel anahtar kriptografik imza yoluyla spesifik bir cüzdandan sizin bitcoin harcama hakkınızı sağlayan gizli bir bilgi parçasıdır. Özel ahahtar (ya da anahtarlarınız) eğer bir cüzdan yazılımı kullanıyorsanız bilgisayarınızda depolanır; eğer bir çevrimiçi cüzdan kullanıyorsanız uzak bir sunucuda depolanır. Bu özel anahtarlar, sizin bu spesifik cüzdandan alışveriş yapmanızı sağladığından asla açıklanmamalıdır.
Recovery Phrase
A recovery phrase, also called a seed phrase or mnemonic, is a sequence of words from which a wallet can be fully restored. It allows the owner to back up and restore an entire wallet without copying individual keys. The recovery phrase must be stored securely, since anyone who obtains it can access the corresponding bitcoins.
İmza
Kriptografik imza sahibiyeti kanıtlayan matematiksel bir mekanizmadır. Bitcoin'de, Bitcoin cüzdanı ve onun özel anahtar (ya da anahtarlar) arasında sihirli matematiksel bir bağ vardır. Bitcoin yazılımınız bir işlemi uygun özel anahtar ile imzaladığında tüm ağ harcanan bitcoinlerin imza ile eşleştiğini görebilir. Bununla birlikte herhangi birisinin bu gizli anahtarı kırıp sizin bitcoinlerinizi çalma gibi bir şansı yoktur.
Kriptografi
Kriptografi bize yüksek seviyede güvenlik sağlamaya yarayan matematiksel ispatları yaratmamızı sağlayan matematik dalıdır. Çevrimiçi bankalar ve alışveriş zaten kriptografi kullanır. Bitcoin'in durumundaysa kriptografi kimsenin başkasının parasını kullanmaması için veya blok zincirini yozlaştırmaması amacıyla kullanılır. Hem de cüzdanları şifreler ki kimse şifre olmadan kullanamasın.
P2P
Eşler-arası, her şahsın diğerleriyle doğrudan iletişim kurmasına izin vererek organize toplum olarak çalışan sistemleri kast eder. Bitcoin'de ağ öyle inşa edilmiştir ki her kullanıcı diğer kullanıcıların işlemlerini yayınlar. Ve, en önemlisi, herhangi bir bankaya üçüncü şahıs olarak gerek yoktur.
Node
A Bitcoin node is any computer that connects to the Bitcoin network. A full node independently downloads and verifies every block and transaction against the consensus rules, allowing its operator to use Bitcoin without trusting third parties. Running a full node is a key practice for verifying the Bitcoin protocol firsthand.
Blok Zinciri
Blok zinciri, kronolojik bir sırada bütün Bitcoin işlemlerinin halka açık bir kaydıdır. Blok zinciri bütün Bitcoin kullanıcılarıyla paylaşılır. Bu Bitcoin işlemlerinin kalıcılığını doğrular ve çifte harcama yapmayı önler.
Blok
Blok, zincirde bekleyen birçok işlemi içeren ve onaylayan bir kayıttır. Yaklaşık her 10 dakikada bir, işlemleri içeren ortalama bir yeni blok madencilik yoluyla blok zincirine eklenir.
UTXO
UTXO stands for Unspent Transaction Output. Bitcoin balances are not stored as account totals; instead, each wallet holds a set of UTXOs that can be spent in future transactions. Every transaction consumes existing UTXOs as inputs and creates new UTXOs as outputs.
Transaction Fee
A transaction fee is a small amount of bitcoin paid by the sender to incentivize miners to include the transaction in a block. Fees are not fixed; users can choose how much to pay, and transactions with higher fees tend to be confirmed faster, especially when the network is busy.
Madencilik
Bitcoin madenciliği Bitcoin ağının işlemleri onaylaması amacıyla bilgisayarlara matematik işlemler yaptırmak ve güvenliği artırmak anlamına gelir. Yaptıkları işin ödülü olarak Bitcoin madencileri onayladıkları işlemlerin faturalarını ve yeni oluşturulan bitcoinleri toplayabilirler. Madencilik ödüllerin ne kadar hesap yapıldığıyla doğru orantılı olduğu özelleşmiş ve rekabetçi bir piyasadır. Bütün Bitcoin kullanıcıları madencilik yapmaz ve para kazanmanın kolay bir yolu değildir.
Hash Oranı
Hash oranı Bitcoin ağının işlemci gücünün ölçme birimidir. Bitcoin ağı güvenlik amacıyla aşırı matematiksel işlemler yapmalıdır. Ağın 10 TH/s hash oranına varması saniyede 10 trilyon hesap yapabilmesi anlamına gelir.
Halving
The halving is the scheduled reduction by half of the block subsidy, occurring every 210,000 blocks (roughly every four years). The block subsidy started at 50 BTC in 2009 and has halved at each event since. The halving enforces Bitcoin's predictable issuance schedule and its 21-million-coin supply cap.
Onaylama
Onaylama ağ tarafından işlemin tamamlandığı anlamına gelir ve kuvvetle muhtemel geri dönüşümsüzdür. İşlemler bir bloğa ve sonraki her bir bloğa katıldıkları anda onay alırlar. Düşük ücretli bir işlem tek bir onaylama ile güvenli hale gelirken, 1000 $ gibi daha yüksek ücretler 6 ya da daha fazla onay bekleyebilir. Her bir onay işlemin güvenilirliğinin katlanarak artmasını sağlar.
Çift Harcama
Kendini zeki sanan bir kullanıcının aynı anda iki ödeme yapmaya çalışmasına çifte harcama diyoruz. Bitcoin madenleme ve blok zinciri, ağ üzerinde, bu işlemlerden hangisinin onaylanacağı ve kesin doğru sayılacağı hakkında bir konsensus yaratmıştır.
SegWit
Segregated Witness (SegWit) is a protocol upgrade activated in 2017 that separates signature data from transaction data. It improves block space efficiency, fixes transaction malleability, and provides the foundation for second-layer protocols such as the Lightning Network. SegWit addresses commonly start with 3 (P2SH-wrapped) or bc1q (native SegWit).
Taproot
Taproot is a protocol upgrade activated in 2021 that improves Bitcoin's privacy, efficiency, and scripting flexibility. It introduces Schnorr signatures and enables more efficient and private transactions. Taproot addresses commonly start with bc1p.
Lightning Network
The Lightning Network is a second-layer payment protocol built on top of Bitcoin that enables fast, low-cost transactions through payment channels. Channels open and close on the Bitcoin block chain, while payments between participants happen off-chain without each one being recorded individually.
